fbpx

Wat is stress en hoe ga je ermee om?

”Ik heb last van stress”, ”De werkdruk ligt zo hoog. Ik kom gewoon niet meer tot rust”. Tegenwoordig hoor je het steeds meer om je heen of misschien herken jij je hierin. Ben jij iemand die op dit moment last heeft van stress. Hoor jij bij die groep die bijna tegen een burn-out aanzit omdat je de grens steeds verder verlegt? Of misschien de klachten van jouw lichaam negeert? Je gaat jezelf voorbij om de iedereen om je heen maar tevreden te houden, om te zorgen dat alle ballen in de lucht blijven. Alleen vergeet jij jezelf.  Je vergeet dat ook jij tijd voor jezelf mag inplannen, leuke activiteiten met het gezin of rust nodig hebt om op te laden. 

We hebben het vaak over stress, een te hoge werkdruk, zeker nu in deze tijd. Maar weet jij wat het hebben van stress precies inhoud of wanneer het verstandig is dat je aan de bel trekt voordat het te laat is? Welke lichamelijke en/of mentale klachten stress met zich mee brengt? In dit blog wil ik daar dieper op ingaan. Ik geef jou de antwoorden op bovenstaande vragen en een aantal tips waarmee jij jouw stress niveau kunt verlagen of voorkomen.

Wat is stress?

Stress betekent druk of spanning en is niet direct ongezond. Niet bij iedereen is stress even schadelijk, het hangt er van af hoeveel druk of spanning jij aan kan. Een bepaalde hoeveelheid stress hebben we nodig om goed te kunnen functioneren. Het is een natuurlijke reactie van het lichaam. Je kent vast wel de spanning die je voelt als je een sollicitatiegesprek hebt, een optreden geeft, een examen moet halen of een andere gebeurtenis, dit is de gezonde stress. Je bent extra alert, geconcentreerd en kunt efficiënter werken. De spanning maakt het lichaam ook klaar voor actie, zodat je direct kunt reageren in bedreigende situaties. Wanneer de spannende gebeurtenis voorbij is, neemt de spanning weer af. 

Wanneer stress te lang duurt, is er meer tijd nodig om hiervan te herstellen. Dit geldt ook voor de stressreactie: hoe groter en heftiger de reactie, hoe meer tijd je nodig hebt om te herstellen. Heb je veel stress momenten achter elkaar? Ook dan geldt dat er te weinig tijd is om goed te herstellen. Ervaar je dit? Dan heb je last van ongezonde stress. Je gaat stress ervaren wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht. Dit houdt in dat de eisen die aan jou worden gesteld of die je aan jezelf stelt groter is dan wat je aankunt op dat moment. Het evenwicht tussen de verschillende factoren die spanning veroorzaken, stressoren en jouw mogelijkheden om stress te voorkomen of er mee om te gaan, slaan door naar de verkeerde kant. 

Het evenwicht kan verstoord worden door een te grote draaglast of een te kleine draagkracht. Bij een te grote draagkracht zijn de eisen en oorzaken buiten jezelf als persoon icm jouw eigenschappen*. Deze omstandigheden kunnen variëren van alledaagse stress-situaties tot hele ingrijpende levensgebeurtenissen. Ongezonde leef- en werkgewoonten kunnen ook jouw draagkracht verminderen. Verkeerde eetgewoontes, je teveel alcohol of koffie drinkt, te weinig beweegt en een tekort aan slaap en ontspanning hebt. Ook een slechte organisatie op het werk, teveel werken en te weinig pauzes dragen hieraan bij met als gevolg dat jouw weerstand vermindert en je vatbaarder wordt voor de gevolgen van stress.

* Bijvoorbeeld: perfectionisme, veel van jezelf eisen en ‘moeten’, groot verantwoordelijkheidsgevoel, moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen, geen grenzen aan kunnen geven, slecht in het uiten van gevoelens of je kunt weinig invloed uitoefenen op jouw omgeving en jouw eigen leven.

Deze eigenschappen worden niet alleen bepaald door je karakter, maar ervaring en vaardigheden spelen ook een grote rol. Je kan zelf veel doen om je draagkracht te verbeteren, ga realistische eisen stellen of kies voor een assertiviteitstraining als je moeite hebt met het opkomen voor jezelf

De symptomen

  • Ongezonde stress kan zich uiten op vier verschillende manieren.
  • Lichamelijke / fysieke signalen
  • Psychische / mentale signalen
  • Gedragssignalen
  • Gedachten- of denksignalen

Lichamelijk

Lichamelijke signalen hangen met verhoogde lichamelijke activiteit bij stress. De klachten kunnen zijn: hoofdpijn, nekpijn, rugpijn en spierpijn, maar ook hartkloppingen of problemen met de spijsvertering. Ook wordt het afweersysteem aangetast door stress, waardoor je vatbaarder bent voor ziekte en verkoudheid. Andere veel voorkomende stresssymptomen zijn vermoeidheid, rusteloosheid en slaapproblemen.

Psychisch

Je herkent het vast wel bij jezelf, als je last hebt van stress ben je vaak cynisch of prikkelbaar. Stress kan ook samen gaan met gevoelens als ongeluk, verveling of machteloosheid. Je stemming en je gemoedstoestand worden sterk beïnvloed. Daarnaast bestaat er ook een mogelijkheid dat je last krijgt van depressieve of sombere klachten waarbij jij je eenzaam kunt voelen.

Gedrag

Je verwacht misschien dat ongezonde stress alleen lichamelijke en psychische veranderingen met zich meebrengt, maar niets is minder waar. In je gedrag zullen ook veranderingen plaatsvinden die worden veroorzaakt door ongezonde stress. Zo kun je bazig of kritisch worden, gaan snauwen maar ook overmatig gebruik van drugs, sigaretten, alcohol of eten vallen hieronder. Deze veranderingen komen als gevolg van de lichamelijke en psychische symptomen van stress. Prikkelbaarheid kan leiden tot conflicten of ruzie. Somberheid of lusteloosheid kunnen ervoor zorgen dat jij je terugtrekt uit sociale contacten, in het ergste geval met eenzaamheid tot gevolg.

Gedachten en denken

Als je op dit moment last hebt van stress zal je deze laatste klacht wel herkennen bij jezelf. Je hebt moeite met helder nadenken, weinig creativiteit, geheugenproblemen en weinig concentratie. Je krijgt meer last van de innerlijke criticus, meer negatieve gedachten waardoor je ook negatiever denkt. Ook bekend als de negatieve spiraal waar je moeilijk uitkomt. In sommige gevallen worden de negatieve gedachten zo erg dat jij je gevoel voor humor kan verliezen.

Tips om stress te verminderen of te voorkomen

1. Ga lekker bewegen!

Met stress produceert je lichaam het hormoon adrenaline. Als je lekker gaat bewegen kun je dit hormoon op een makkelijke manier afbreken. Ga even lekker naar buiten om te wandelen, te fietsen of om hard te lopen en je zal gaan merken dat je je veel beter voelt hierna.
Regelmatig bewegen helpt je om stress te verminderen en hier beter mee om te gaan. Je maakt niet alleen je hoofd leeg ook worden er gelukshormonen aangemaakt in je hersenen waardoor jij je direct meer ontspannen voelt.

Vind je dit lastig? Vraag iemand om met je mee te gaan. Vaak kan je samen nog even kletsen over ontspannende dingen. Of kies er voor om een grote schoonmaak te houden, dit werkt voor sommige mensen ook heel goed.

2. Neem de controle over je gedachten.

Pak een schrift, papier of een notie boekje en schrijf hier al je gedachten op en welke problemen/zaken er spelen in jouw leven op dit moment. Waar ben je allemaal mee bezig? Over welke projecten en taken denk je op dit moment na?  Door dit op te schrijven creëer je voor jezelf overzicht en ontstaat er meer rust in je hoofd. Nu kun je voor jezelf een lijst maken en prioriteiten stellen.

3. Vul je vitaminetekorten aan

Wanneer je gestrest bent verbruikt je lichaam veel vitaminen en mineralen. Met name magnesium, calcium en vitamine B is belangrijk om bij te suppleren. Vul je voeding aan met ongebrande noten, zaden verse groenten en volkoren producten om je lichaam te blijven voorzien van deze voedingsstoffen. Vind je dat lastig? Vraag dan advies voor goede supplementen.

4. Eet natuurlijke en gezonde voeding, vermijd suiker

Heb je de laatste tijd meer trek? Of meer zin in zoetigheid en ongezonde snacks? Dit is niet zo gek. Stress zorgt ervoor dat je lichaam, met name je hormonen uit balans zijn. Probeer toch zoveel mogelijk gezonde en natuurlijke producten te eten en toegevoegde suikers te vermijden. Voed jij jouw lichaam met goede voeding, dan zal je merken dat sommige klachten verminderen en jij je beter gaat voelen. Drink daarnaast ook niet teveel cafeïne als je last hebt van stress, omdat dit de aanmaak van het stresshormoon cortisol stimuleert.

Heb jij last van stress en al diverse dingen geprobeerd maar kom je er niet uit? Meld je aan voor het gezond & vitaal coaching pakket. of plan een gratis adviesgesprek in. Samen kunnen we ervoor zorgen dat je weer in balans komt, jij je weer fit en energiek voelt en weer een goede nachtrust hebt. 

Liefs, Marieke

1 reactie op “Wat is stress en hoe ga je ermee om?”

  1. Pingback: Guacamole met flatbread - MaeVitae

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Open chat
Hi, waar kan ik je mee helpen?